دیپ‌سیک (DeepSeek) چیست؟ مدل متن‌باز چینی به زبان ساده

دیپ‌سیک (DeepSeek) یک شرکت چینی هوش مصنوعی است و مدل‌هایی که می‌سازد هم همین نام را دارند. این شرکت مدل‌هایش را متن‌باز منتشر می‌کند و مدل‌های DeepSeek در کدنویسی، ریاضی و استدلال شناخته شده‌اند. در سایت و اپ خود DeepSeek با آن گفت‌وگو می‌کنید و برنامه‌نویس‌ها از راه API صدایش می‌زنند.

اگر می‌خواهید DeepSeek را در کد خودتان صدا بزنید، شناسهٔ مدل‌ها و قیمت تومانی هر کدام در صفحهٔ API دیپ‌سیک در نِت اَرز آمده است. این مقاله اول خود DeepSeek را معرفی می‌کند: متن‌باز بودنش، نسخه‌ها، کارهایی که از آن برمی‌آید و چیزی که پیش از فرستادن داده باید بدانید.

متن‌باز بودن دیپ‌سیک یعنی چه؟

یعنی فایل‌های خود مدل منتشر شده‌اند و هر کسی سخت‌افزار کافی داشته باشد، آن را روی سرور خودش اجرا می‌کند. برای همین مدل‌های DeepSeek را جز خود این شرکت، سرویس‌دهنده‌های دیگری هم میزبانی می‌کنند؛ روی وب‌سرویس نِت اَرز هم بعضی نسخه‌ها از مسیر OpenRouter و Alibaba Cloud می‌رسند. برای بیشتر کاربرها راه عملی همان سایت و اپ DeepSeek یا یک API آماده است، چون نسخه‌های بزرگ آن کارت گرافیک‌های قوی و حافظهٔ زیادی می‌خواهند.

نسخه‌های دیپ‌سیک چه فرقی دارند؟

برای بیشتر کارهای کد و متن، نسخهٔ Flash کافی است و جواب را سریع می‌دهد. اگر مسئله چندمرحله‌ای است یا مدل باید پیش از جواب فکر کند، نسخهٔ Pro یا مدل‌های استدلالی مثل R1 را امتحان کنید؛ این‌ها برای همان مقدار متن هزینهٔ بیشتری دارند. Flash و Pro روی وب‌سرویس نِت اَرز تا حدود یک میلیون واحد شمارش متن (توکن) را در یک درخواست می‌خوانند؛ این اندازه برای یک مخزن کد متوسط یا صدها صفحه سند کافی است.

دیپ‌سیک چه کارهایی می‌کند و چه کارهایی نه؟

• نوشتن، بازنویسی و توضیح کد، و تبدیل کد از یک زبان برنامه‌نویسی به زبان دیگر.
• مسئله‌های ریاضی و منطقی، با نسخه‌های استدلالی.
• کارهای پرحجم متنی مثل خلاصه، دسته‌بندی و جواب پیام پشتیبانی، که هزینهٔ هر درخواست در آن‌ها مهم است.

همهٔ مدل‌های DeepSeek روی وب‌سرویس نِت اَرز مدل گفت‌وگو و متن‌اند؛ تصویر، صدا یا ویدیو نمی‌سازند. برای این کارها سراغ خانواده‌های دیگر بروید، مثلاً جمینای (Gemini) گوگل که تصویر و صدا هم می‌سازد.

داده‌ای که به دیپ‌سیک می‌فرستید کجا می‌رود؟

وقتی مدلی را صدا می‌زنید که مستقیم به DeepSeek وصل است، متن درخواست عیناً به DeepSeek می‌رود و از آن نقطه سیاست نگهداری دادهٔ همان شرکت حاکم است. شناسه‌هایی که با openrouter/ یا alibaba/ شروع می‌شوند، از راه همان سرویس‌دهنده‌ها می‌روند. اگر نمی‌خواهید متنی از سرور شرکت دیگری رد شود، نام، شماره و اطلاعات شخصی را پیش از فرستادن از آن پاک کنید.

وب‌سرویس نِت اَرز خودش متن درخواست و پاسخ را ذخیره نمی‌کند و فقط فراداده‌ای مثل مدل، تعداد توکن و هزینه نگه می‌دارد. جزئیات در حریم خصوصی API هوش مصنوعی آمده است.

از ایران چطور با دیپ‌سیک کار کنیم؟

روی وب‌سرویس، deepseek-flash و نسخهٔ Pro مستقیم به خود DeepSeek وصل‌اند و بقیه، مثل R1، با پیشوند openrouter/deepseek/ صدا زده می‌شوند. از ۲۴ مهر ۱۴۰۵ چند مدل DeepSeek با پیشوند alibaba/ از مسیر Alibaba Cloud هم هست. وقتی DeepSeek لحظه‌ای شلوغ است، درخواست گفت‌وگو خودکار از مسیر دوم همان مدل می‌رود و درخواستی که در نهایت خطا بخورد هزینه‌ای ندارد.

برای ساختن یک چت‌بات پشتیبانی فارسی با DeepSeek، با پاسخ جریانی (streaming) و جست‌وجو در اسناد خودتان، راهنمای چت‌بات با دیپ‌سیک را بخوانید.

دیپ‌سیک بهتر است یا ChatGPT؟

جواب یک‌کلمه‌ای ندارد. DeepSeek ساخت یک شرکت چینی است و مدل‌هایش متن‌بازند؛ مدل‌های GPT ساخت OpenAI هستند، همان خانواده‌ای که ChatGPT با آن کار می‌کند. هر دو روی یک کلید وب‌سرویس نِت اَرز هستند؛ یک کار واقعی خودتان را به هر دو بدهید و جواب و هزینه را کنار هم ببینید. قیمت هر میلیون توکن مدل‌های پرکاربرد را در مقایسهٔ قیمت API مدل‌ها کنار هم گذاشته‌ایم.